مانیتورینگ حرفه‌ای Firewall و VPN با Zabbix

مانیتورینگ حرفه‌ای Firewall و VPN با Zabbix
از صفر تا Zabbix Enterprise · درس 18 · آرشیو کانال · 2026-10-26
در این مقاله می‌خوانید
  1. 1️⃣ سلامت عمومی دستگاه
  2. 2️⃣ High Availability
  3. 3️⃣ Session و Resource Monitoring
  4. 4️⃣ Interface و WAN
  5. 5️⃣ SD-WAN و Failover
  6. 6️⃣ VPN Monitoring
  7. 7️⃣ License و Security Subscription
  8. 8️⃣ امنیت اتصال Zabbix

Firewall یکی از حیاتی‌ترین نقاط زیرساخت است. اختلال آن می‌تواند اینترنت، ارتباط شعب، دسترسی کاربران، VPN، سرویس‌های منتشرشده و حتی مدیریت تجهیزات را هم‌زمان تحت تأثیر قرار دهد.

بااین‌حال، مانیتورینگ Firewall نباید به Ping و مصرف CPU محدود شود.

یک Firewall ممکن است Up باشد، اما:

• HA از حالت Sync خارج شده باشد.

• Session Table به ظرفیت نزدیک شده باشد.

• VPN Tunnel قطع شده باشد.

• لینک اصلی بدون اطلاع به Backup منتقل شده باشد.

• UTM Subscription منقضی شده باشد.

• Packet Drop افزایش یافته باشد.

• Interface دارای Error باشد.

• دستگاه وارد Memory Conserve Mode شده باشد.

روش‌های جمع‌آوری داده

بسته به Vendor می‌توان از این روش‌ها استفاده کرد:

• SNMPv3

• Vendor API با دسترسی Read-Only

• ICMP

• Syslog

• SNMP Trap

• HTTP Agent

• Script یا Integration رسمی

• بررسی سرویس از چند نقطه

SNMP برای Availability و Performance مناسب است؛ API معمولاً جزئیات بیشتری از HA، VPN، License و Objectهای Vendor-specific ارائه می‌دهد.

Syslog و SIEM نیز برای تحلیل Event و Threat مناسب‌اند. Zabbix جایگزین SIEM نیست، اما برای سلامت عملیاتی و Capacity بسیار مؤثر است.

1️⃣ سلامت عمومی دستگاه

☑️ ICMP و SNMP Availability

☑️ CPU و Memory

☑️ Uptime و Restart

☑️ Temperature

☑️ Fan و Power Supply

☑️ Storage و Log Disk

☑️ تعداد Session

☑️ Session Setup Rate

☑️ Packet Drop

☑️ Interface Error

☑️ وضعیت Cluster یا HA

☑️ Alarmهای سیستمی

مصرف CPU لحظه‌ای ممکن است طبیعی باشد؛ اما CPU یا Memory بالا در بازه طولانی همراه با افزایش Session، Latency یا Drop نیازمند بررسی فوری است.

2️⃣ High Availability

در Firewall Cluster یا HA باید این موارد کنترل شوند:

• وضعیت تمام Nodeها

• Active و Standby Role

• Configuration Synchronization

• Session Synchronization

• Heartbeat Interface

• آخرین Failover

• علت Failover

• Firmware Compatibility

• Split-Brain Condition

• سلامت Interfaceهای هر Node

صرفاً مانیتورکردن IP شناور Cluster کافی نیست. ممکن است سرویس از طریق Active Node برقرار باشد ولی Standby Node مدت‌ها Down یا Out-of-Sync باشد.

از دست رفتن Redundancy باید حداقل با Severity بالا اعلام شود؛ حتی اگر کاربران هنوز قطعی احساس نکرده باشند.

3️⃣ Session و Resource Monitoring

موارد مهم:

• Current Sessions

• Maximum Session Capacity

• Session Utilization Percentage

• New Sessions per Second

• TCP، UDP و ICMP Sessions

• NAT Table

• Concurrent SSL/VPN Sessions

• Memory Pressure

• Session Drop

افزایش ناگهانی Session ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

• رشد واقعی کاربران

• Loop یا Misconfiguration

• Malware

• Port Scan

• DDoS

• Application معیوب

• اتصال‌های بدون Timeout مناسب

Threshold باید براساس ظرفیت مدل دستگاه و Baseline سازمان تعریف شود.

4️⃣ Interface و WAN

برای هر Interface مهم:

☑️ Admin و Operational Status

☑️ Inbound/Outbound Traffic

☑️ Utilization Percentage

☑️ Error و Discard

☑️ Packet Rate

☑️ Link Flap

☑️ Speed و Duplex

☑️ Public IP در صورت نیاز

☑️ SLA Target

☑️ Gateway Reachability

برای لینک اینترنت فقط Up بودن Interface کافی نیست. ممکن است کابل متصل باشد ولی Gateway یا اینترنت در دسترس نباشد.

بهتر است چند سطح بررسی شود:

1. Interface Status

2. ISP Gateway

3. مقصد اینترنتی مستقل

4. DNS Resolution

5. سرویس واقعی سازمان

5️⃣ SD-WAN و Failover

موارد مهم:

• Active Member

• Link Health

• Latency

• Jitter

• Packet Loss

• SLA Violation

• Route Change

• Failover Event

• Failback Event

• مدت استفاده از Backup Link

وقتی ترافیک بدون اطلاع روی لینک Backup قرار می‌گیرد، کاربران ممکن است همچنان اینترنت داشته باشند؛ اما سازمان Redundancy خود را از دست داده یا هزینه بیشتری پرداخت می‌کند.

بنابراین Failover موفق هم یک Event عملیاتی مهم است.

6️⃣ VPN Monitoring

برای Site-to-Site و Remote Access VPN:

• Tunnel State

• Phase 1 و Phase 2

• Peer Availability

• Tunnel Uptime

• Traffic In/Out

• Packet Loss و Latency

• Rekey Failure

• Authentication Failure

• تعداد Remote User

• Expiration گواهی

• وضعیت Routeهای وابسته

فقط Up بودن Tunnel کافی نیست. گاهی Tunnel Up است اما Route، Policy، Selector یا سرویس مقصد مشکل دارد.

Functional Check باید ارتباط واقعی با یک مقصد کنترل‌شده در سمت مقابل را بررسی کند.

7️⃣ License و Security Subscription

موارد قابل مانیتور:

• Support Contract

• Firmware Entitlement

• IPS Signature

• Antivirus Database

• Web Filtering License

• Application Control

• Certificate

• Token یا API Credential

• تاریخ انقضای Subscription

Triggerها بهتر است در چند مرحله ایجاد شوند:

• ۶۰ روز مانده: Information

• ۳۰ روز مانده: Warning

• ۱۴ روز مانده: Average

• ۷ روز مانده: High

اعلان زودهنگام فرصت تمدید، خرید و هماهنگی مالی ایجاد می‌کند.

8️⃣ امنیت اتصال Zabbix

🔐 SNMPv3 با "authPriv"

🔐 API Account با Read-Only Access

🔐 محدودکردن Source IP

🔐 استفاده از Trusted Host

🔐 نگهداری Token در Secret Macro

🔐 عدم استفاده از حساب Administrator

🔐 HTTPS و Certificate Validation

🔐 تعویض دوره‌ای Credential

🔐 ثبت Audit Log

🔐 تفکیک شبکه مدیریتی

فعال‌کردن SNMP Write یا API با دسترسی تغییر Configuration برای مانیتورینگ عادی ضرورتی ندارد.

Dependency پیشنهادی

نمونه زنجیره:

"ISP Link → Firewall WAN → VPN Tunnel → Branch Service"

اگر لینک ISP قطع شود، هشدارهای VPN وابسته نباید به‌عنوان Incidentهای مستقل تیم را اشباع کنند.

همچنین:

"Firewall Cluster → Published Application"

قطع Firewall باید به‌عنوان Root Cause دیده شود، نه اینکه برای تمام VIPها و سرویس‌های پشت آن Ticket جداگانه ساخته شود.

🎯 جمع‌بندی

Firewall باید به‌عنوان یک سرویس امنیتی و ارتباطی کامل مانیتور شود؛ نه فقط یک IP قابل Ping.

سلامت HA، Session، Interface، VPN، SD-WAN، License و تجربه واقعی عبور ترافیک باید در کنار یکدیگر دیده شوند.

در قسمت بعد:

🔜 Web Monitoring؛ چگونه بفهمیم سامانه از دید کاربر واقعاً باز می‌شود و درست کار می‌کند؟