شبکه را درک کن، مشکل را حل کن.
نیکا فضای حرفهای و آموزشی حسن کمالخانی است؛ مدیر شبکه و امنیت با ۱۸ سال تجربه در زیرساخت سازمانی. کار ما از جایی شروع میشود که یک سرویس از دید کاربر درست کار نمیکند، اما هر تجهیز بهتنهایی سالم به نظر میرسد. مسیر درخواست را دنبال میکنیم، علت را با شواهد مشخص میکنیم و نتیجه را از همان نقطهای میسنجیم که مشکل گزارش شده است.
تخصصهای ما
دامنهٔ هر پروژه را با نیاز سازمان مشخص میکنیم. کارتهای زیر نشان میدهند هر خدمت چه کاری را پوشش میدهد و تیم شما در پایان چه چیزی تحویل میگیرد.
NETWORK SUPPORTپشتیبانی شبکه
وقتی کاربران از کندی یا قطعی خبر میدهند، مسیر درخواست را از سیستم کاربر تا سرویس بررسی میکنیم. با مقایسهٔ Logها و رفتار قبل و بعد از رخداد، محل اختلال را مشخص میکنیم.
خروجی: ثبت علت، اقدام اصلاحی و آزمون مجدد از سمت کاربر.
NETWORK DESIGNطراحی و مدیریت شبکه
طراحی LAN و WAN را از تعداد کاربران، سرویسهای حساس و ظرفیت رشد شروع میکنیم. IP Plan، VLAN، Switching و Routing را طوری مستند میکنیم که اضافهکردن شعبه یا تغییر مسیر برای تیم داخلی قابل پیشبینی باشد.
خروجی: Topology، جدول VLAN و IP و برنامهٔ Migration و Rollback.
NETWORK SECURITYامنیت شبکه و کانفیگ Firewall
برای هر دسترسی، مبدأ، مقصد، سرویس و دلیل نیاز را روشن میکنیم. سپس Firewall Policy، NAT و Segmentation را بازبینی میکنیم تا مسیرهای لازم برقرار باشند و دسترسی اضافه باقی نماند.
خروجی: ماتریس دسترسی و نتیجهٔ تست مسیرهای مجاز و غیرمجاز.
BRANCH CONNECTIVITYاتصال شعب و Remote Access
ارتباط بین شعب و دسترسی راه دور کاربران را بر اساس ظرفیت لینک و نوع سرویس طراحی میکنیم. در VPN فقط بالا بودن Tunnel را ملاک نمیگیریم؛ DNS، مسیر برگشت و دسترسی واقعی به برنامه هم بررسی میشود.
خروجی: آزمون ارتباط از هر دو سمت و سناریوی قطع لینک.
IDENTITY & ACCESSمدیریت Identity و دسترسی کاربران
چرخهٔ ایجاد، تغییر نقش و خروج کاربران را مشخص میکنیم. Directory Service، Group Policy، Role و دسترسیهای Admin طوری تنظیم میشوند که هر حساب فقط به منابع موردنیازش دسترسی داشته باشد.
خروجی: فهرست Roleها و آزمون با یک حساب عادی و یک حساب مدیریتی.
MAIL SERVICESراهاندازی و مدیریت Email Server
مسیر ارسال و دریافت ایمیل، تنظیمات دامنه، SMTP، TLS و سیاستهای Anti-Spam را طراحی میکنیم. SPF، DKIM و DMARC متناسب با فرستندههای مجاز تنظیم میشوند تا تغییر سیاست، ایمیلهای معتبر سازمان را مختل نکند.
خروجی: تست ارسال و دریافت با دامنهٔ بیرونی، بررسی Header و صف پیامها.
FILE SERVICESراهاندازی و مدیریت File Server
ساختار Shareها را با واحدهای کاری و مالک هر پوشه هماهنگ میکنیم. دسترسی Read و Write، سهمیهٔ فضا و روش انتقال فایلهای موجود پیش از Migration مشخص میشوند.
خروجی: جدول دسترسی، تست با حسابهای نمونه و بازیابی آزمایشی یک فایل.
OBSERVABILITYMonitoring و Alerting
برای لینکها، سرورها و برنامهها مشخص میکنیم کاربر چه اختلالی را حس میکند و کدام Metric آن را نشان میدهد. Dashboard، Threshold و مسیر ارسال Alert را بر همان اساس تنظیم میکنیم.
خروجی: Dashboard عملیاتی و تست رسیدن Alert و پیام Recovery به مسئول سرویس.
DATA PROTECTIONBackup و Disaster Recovery
برای هر سرویس روشن میکنیم از دست رفتن چه مقدار داده و چه مدت توقف پذیرفتنی است. بر این اساس RPO، RTO، برنامهٔ Backup، نگهداری نسخهها و ترتیب Restore را تعریف میکنیم.
خروجی: Restore آزمایشی و ثبت زمان واقعی بازیابی و نتیجهٔ تست سرویس.
SWITCHINGSwitch و شبکهٔ داخلی
از پورت کاربر تا Core، مسیر VLAN و Trunk را مشخص میکنیم. Loop، خطای پورت و مصرف PoE را بررسی میکنیم تا قطعی یک بخش به کل شبکه سرایت نکند.
تحویل: نقشهٔ Uplink، جدول VLAN و نسخهٔ Config.
ROUTINGRouter و ارتباط بین سایتها
مسیرهای WAN، اولویت لینکها و رفتار Routing در زمان قطع ISP را طراحی و بررسی میکنیم. رفت و برگشت ترافیک هر شعبه جداگانه تست میشود.
تحویل: جدول مسیرها و نتیجهٔ تست Failover و بازگشت لینک.
STORAGEStorage و ظرفیت داده
برای File Service و بار کاری VM، ظرفیت، Latency، IOPS و مسیر دسترسی به NAS یا SAN را کنار هم میسنجیم. نتیجه مشخص میکند چه زمانی افزایش ظرفیت یا اصلاح مسیر لازم است.
تحویل: نقشهٔ Volume و دسترسی، وضعیت ظرفیت و اولویت توسعه.
VIRTUALIZATIONVirtualization و Cluster
جانمایی VMها، ظرفیت CPU و RAM و وابستگی Hostها را بررسی میکنیم. برای Maintenance یک Host، مسیر جابهجایی VM و ظرفیت باقیمانده از قبل مشخص میشود.
تحویل: فهرست VM و وابستگیها، طرح ظرفیت و Runbook نگهداری.
WIRELESSWireless LAN
پوشش، تراکم کاربران و Roaming را در نقاطی که واقعاً استفاده میشوند بررسی میکنیم. دسترسی مهمان از شبکهٔ کاری جدا میشود.
تحویل: نقشهٔ پوشش، سیاست SSID و نتیجهٔ تست اتصال.
CORE SERVICESDNS، DHCP و NTP
اگر کاربر IP میگیرد اما سرویس را پیدا نمیکند، زنجیرهٔ DNS، DHCP Option و زمان سیستم را تا مقصد بررسی میکنیم.
تحویل: فهرست Zone و Scope، وابستگیها و تست از شبکهٔ کاربر.
CONFIGURATIONمدیریت Config و تغییرات
برای تجهیزات و سرویسهای توافقشده، نسخهٔ مرجع Config نگه میداریم؛ تفاوت قبل و بعد هر تغییر و روش برگشت را ثبت میکنیم.
تحویل: تاریخچهٔ تغییر، مالک تأیید و دستورالعمل Rollback.
پلنهای پشتیبانی شبکه
انتخاب پلن به یک سؤال بستگی دارد: تیم شما برای تشخیص از راه دور، کار فیزیکی در سایت یا حضور روزانه به کمک نیاز دارد؟ برای سازمانهای چندشعبهای میتوان این مدلها را ترکیب کرد.
REMOTEپشتیبانی Remote
برای سازمانی که یک رابط فنی در محل دارد. Ticket و Alert را بررسی میکنیم، از مسیر تأییدشده به سرویس متصل میشویم و Log، Config و نتیجهٔ تست از سمت کاربر را ثبت میکنیم.
پوشش: عیبیابی، تغییر نرمافزاری مصوب و گزارش رخداد. اگر دسترسی قطع باشد یا تجهیز نیاز به بررسی فیزیکی داشته باشد، جزئیات کار به مسئول سایت ارجاع میشود.
ON-SITEپشتیبانی حضوری
برای نصب تجهیزات، جابهجایی رک یا قطعیای که از پشت VPN قابل تشخیص نیست. پیش از بازدید، قطعه، دسترسی و زمان مجاز توقف را با مسئول سایت هماهنگ میکنیم.
پوشش: بررسی کابل و پورت، نصب یا تعویض تجهیزِ تأمینشده، تست حضوری و صورتجلسهٔ تحویل. تأمین قطعه و زمان اعزام جداگانه توافق میشود.
HYBRIDپشتیبانی ترکیبی
برای مجموعههای چندشعبهای که بیشتر کارها را Remote پیش میبرند اما به بازدید دورهای نیاز دارند. Ticketهای باز، وضعیت Backup و تغییرات پرتکرار، دستور کار بازدید بعدی را میسازند.
پوشش: پیگیری Remote، بازدید برنامهریزیشده، Health Check و گزارش دورهای شامل ریسکها، اقدام بعدی و مسئول پیگیری.
RESIDENT ENGINEERکارشناس مقیم
برای سایتی که تحویل شیفت، هماهنگی روزانه با واحدها و دسترسی فیزیکی مکرر دارد. کارشناس در روزها و ساعتهای توافقشده کنار تیم داخلی کار میکند.
پوشش: رسیدگی روزانه به Ticket، ثبت Inventory، اجرای Change مصوب، مستندسازی و Escalation موارد تخصصی با سابقهٔ کامل.
پیش از شروع همکاری: سایتها و تجهیزات تحت پوشش، ساعات خدمت، شدت رخداد، زمان اولین پاسخ، مسیر Escalation و بازهٔ گزارشدهی در SLA مشخص میشوند. زمان اولین پاسخ با زمان بازیابی سرویس فرق دارد؛ پوشش خارج از ساعت کاری، خرید قطعه و پروژههای توسعه فقط در صورت توافق اضافه میشوند.
روال یک پروژه از بررسی تا تحویل
در هر مرحله یک خروجی داریم که کارفرما و تیم فنی میتوانند آن را بررسی کنند.
- شناخت مسئله و تعریف موفقیت
با کاربر و تیم فنی مشخص میکنیم اختلال دقیقاً کجا دیده میشود و کدام فرایند کاری را متوقف میکند. همان ابتدا یک آزمون پذیرش مینویسیم؛ مثلاً کاربر شعبه پس از قطع لینک اصلی همچنان به سرویس مالی برسد.

- ثبت وضعیت موجود
مسیر درخواست، وابستگی سرویسها و وضعیت سالم را ثبت میکنیم. نقشهٔ شبکه، Config و Logهای مرتبط را کنار هم میگذاریم تا فرضیه از واقعیت قابلاندازهگیری جدا شود.

- طراحی و توافق بر اجرا
گزینهها را با توجه به هزینه، زمان توقف و توان نگهداری تیم داخلی مقایسه میکنیم. طرح منتخب همراه با دامنهٔ کار، مسئول هر اقدام، معیار توقف و روش Rollback تحویل کارفرما میشود.

- اجرای کنترلشده
ابتدا روی دامنهای محدود و در Maintenance Window توافقشده کار میکنیم. بعد از هر گام، سرویس از دید کاربر تست میشود؛ در صورت عبور از معیار توقف، روند برگشت از قبل روشن است.

- آزمون پذیرش و تحویل
آزمون مرحلهٔ اول را دوباره اجرا و نتیجه را با نقطهٔ شروع مقایسه میکنیم. تیم داخلی نقشهٔ نهایی، Runbook، تغییرات Config و فهرست موارد باز با مسئول پیگیری را دریافت میکند.

- پیگیری پس از تحویل
در بازهٔ توافقشده Alertها و تجربهٔ کاربران را مرور میکنیم. اگر مشکلی تکرار شد، شواهد را به همان پرونده برمیگردانیم و نتیجهٔ بررسی را به Runbook اضافه میکنیم.

در آکادمی نیکا چه پیدا میکنید؟
نیکا را برای ادمین فارسیزبان میسازیم: صبح برای بررسی یک Patch به آن سر بزند و وسط یک قطعی بتواند راهنمای مرتبط را پیدا کند. برای هر نوع محتوا روشن میکنیم چه چیزی تحلیل نیکاست، چه چیزی را سازنده اعلام کرده و چه چیزی هنوز معلوم نیست.
LEARNING PATHSآموزشهای سریالی
برای یادگیری یک موضوع، از پیشنیاز شروع کنید و قسمتها را بهترتیب بخوانید. مجموعههای آموزشی مثل Zabbix از یک سؤال عملی آغاز میشوند و نتیجهای دارند که میتوانید در محیط خودتان بررسی کنید.
FIELD NOTESمقالات و یادداشتهای فنی
در مقالهٔ تحلیلی، نشانه، شواهد، فرضیه و نتیجه را از هم جدا میکنیم. تجربهٔ عملی را با روایت خودمان مینویسیم؛ اقتباس یا توصیهٔ سازنده با ارجاع مشخص میشود و مشخصات مشتری منتشر نمیشود.
SECURITY NEWSاخبار شبکه و رخدادهای امنیتی
برای ادمین مهم است بداند یک خبر چه اثری بر محیط او دارد. در پوشش رخداد، تاریخ، منبع اصلی و آنچه تأیید شده را از گزارش اولیه جدا میکنیم؛ اگر اطلاعات عوض شود، اصلاحیه را در همان مطلب توضیح میدهیم.
PATCH DESKPatch و Advisory
هنگام مرور اطلاعیهها دنبال محصول و نسخهٔ درگیر، تغییرات Patch و مسیر رسمی دریافت باشید. برچسب CRITICAL برای پیدا کردن موارد بحرانی است؛ اولویت اقدام در هر سازمان به نسخه و میزان مواجههٔ همان محیط بستگی دارد.
DOWNLOAD CENTERدانلود سنتر
ابزارها، Runbookها و بستههای آموزشی نیکا در NEACA Tools دستهبندی میشوند. هنگام دریافت بستههای نیکا، نسخه و SHA256 را بررسی کنید تا مطمئن شوید فایل همان نسخهای است که برای راهنما در نظر گرفته شده.
IN DEVELOPMENTدر برنامهٔ توسعه: کتاب و مجموعههای اختصاصی
مقالههای اختصاصی بیشتری منتشر میکنیم و موضوعهایی را که به تمرین و توضیح بیشتری نیاز دارند به کتاب و راهنمای بلند تبدیل خواهیم کرد. هر عنوان پس از آمادهشدن با معرفی مخاطب، پیشنیاز و فهرست مطالب ارائه میشود.
وضعیت: انتشار تدریجی؛ این کارت معرفی برنامهٔ انتشارات نیکاست.
COMING SOONبهزودی: پروژه و فرصت همکاری
بخشی برای معرفی پروژههای قابل واگذاری به پیمانکاران و فرصتهای استخدام برای کارجویان شبکه و امنیت در نظر گرفتهایم. هر آگهی باید نوع همکاری، مهارتهای موردنیاز، محل یا امکان Remote و مسیر ارسال درخواست را روشن کند.
وضعیت: در برنامهٔ توسعه؛ این معرفی به معنی وجود فرصت شغلی فعال نیست.