مانیتورینگ حرفه‌ای Active Directory با Zabbix

مانیتورینگ حرفه‌ای Active Directory با Zabbix
از صفر تا Zabbix Enterprise · درس 16 · آرشیو کانال · 2026-10-19
در این مقاله می‌خوانید
  1. 1️⃣ سلامت سیستم‌عامل DC
  2. 2️⃣ سرویس‌های Active Directory
  3. 3️⃣ Replication
  4. 4️⃣ DNS
  5. 5️⃣ SYSVOL و NETLOGON
  6. 6️⃣ Kerberos و Authentication
  7. 7️⃣ NTP
  8. 8️⃣ Security Events
  9. 9️⃣ سلامت سرویس از دید Client
  10. 1️⃣ سلامت Domain Controller
  11. 2️⃣ سرویس‌های حیاتی
  12. 3️⃣ Replication؛ قلب سلامت AD
  13. 4️⃣ DNS Monitoring
  14. 5️⃣ SYSVOL و NETLOGON
  15. 6️⃣ Kerberos و Authentication
  16. 7️⃣ NTP و Time Synchronization
  17. 8️⃣ DCDIAG
  18. 9️⃣ Event Logهای مهم
  19. 🔟 Port و Functional Check

Active Directory فقط یک Database از کاربران نیست.

احراز هویت، Group Policy، DNS، Kerberos، دسترسی به File Server و بسیاری از سرویس‌های سازمان به سلامت آن وابسته‌اند.

ممکن است تمام Domain Controllerها روشن و قابل Ping باشند، اما Replication متوقف شده، SYSVOL ناسالم یا زمان سیستم‌ها ناهماهنگ باشد. در چنین شرایطی AD ظاهراً Up است، ولی عملکرد قابل اعتمادی ندارد.

مدل چندلایه مانیتورینگ AD

سلامت Active Directory باید در چند لایه بررسی شود:

1️⃣ سلامت سیستم‌عامل DC

2️⃣ سرویس‌های Active Directory

3️⃣ Replication

4️⃣ DNS

5️⃣ SYSVOL و NETLOGON

6️⃣ Kerberos و Authentication

7️⃣ NTP

8️⃣ Security Events

9️⃣ سلامت سرویس از دید Client

1️⃣ سلامت Domain Controller

برای هر DC:

☑️ ICMP و Agent Availability

☑️ CPU، RAM و Disk

☑️ Disk Latency

☑️ Uptime و Reboot

☑️ Network Interface

☑️ Pending Restart

☑️ Event Log

☑️ Agent و Security Agent

☑️ فضای آزاد Volumeهای System و NTDS

☑️ زمان سیستم

پارتیشن‌های میزبان "NTDS.dit"، Logهای AD و SYSVOL باید با حساسیت بیشتری مانیتور شوند.

2️⃣ سرویس‌های حیاتی

حداقل سرویس‌های زیر بررسی شوند:

• Active Directory Domain Services

• DNS Server

• Kerberos Key Distribution Center

• Netlogon

• DFS Replication

• Windows Time

• Intersite Messaging

• Remote Procedure Call

نام دقیق Serviceها براساس نسخه و Role بررسی شود.

صرفاً Running بودن Service کافی نیست؛ عملکرد واقعی آن نیز باید با Functional Check کنترل شود.

3️⃣ Replication؛ قلب سلامت AD

Metricهای مهم:

• Replication Failure Count

• Largest Replication Delta

• آخرین Replication موفق

• خطا برای هر Naming Context

• وضعیت Partnerها

• خطاهای مداوم RPC یا DNS

• Replication Queue و Backlog در سناریوهای مرتبط

ابزارهای تشخیصی:

"repadmin /replsummary"

"repadmin /showrepl"

"repadmin /queue"

اجرای مداوم و بسیار کوتاه‌مدت این دستورها از طریق Zabbix مناسب نیست. بهتر است یک Script کنترل‌شده در Interval منطقی اجرا، خروجی آن Parse و نتیجه عددی یا وضعیت خلاصه به Zabbix ارسال شود.

Triggerهای پیشنهادی:

• وجود Failure

• افزایش Largest Delta بیش از Baseline

• Replication نشدن DC در مدت مشخص

• تکرار خطا با Partner مشخص

4️⃣ DNS Monitoring

AD به DNS وابستگی بنیادی دارد. باید این موارد بررسی شوند:

☑️ سرویس DNS

☑️ Query داخلی

☑️ Resolution رکوردهای Domain

☑️ رکوردهای SRV

☑️ Forwarderها

☑️ Zone Load

☑️ Dynamic Update

☑️ Event Log مربوط به DNS

☑️ زمان پاسخ‌گویی

☑️ Consistency رکوردها بین DCها

نمونه Functional Test:

• Resolve کردن نام Domain

• Resolve کردن نام هر DC

• Query رکوردهای LDAP و Kerberos

• Query از DNS Serverهای مختلف

بازبودن UDP/53 به‌تنهایی سلامت DNS را ثابت نمی‌کند.

5️⃣ SYSVOL و NETLOGON

Shareهای زیر باید روی تمام DCها در دسترس باشند:

"SYSVOL"

"NETLOGON"

موارد مهم:

• وجود Share

• سلامت DFS Replication

• Eventهای DFSR

• تغییر غیرعادی State

• Backlog در Replication

• دسترس‌پذیری مسیر از دید Client

• هماهنگی GPOها

خرابی SYSVOL می‌تواند باعث عدم اعمال Group Policy یا ناسازگاری Scriptهای Logon شود.

6️⃣ Kerberos و Authentication

موارد قابل پایش:

• وضعیت KDC

• پاسخ‌گویی Portهای Kerberos

• خطاهای Authentication

• Pre-authentication Failure

• Ticket Failure

• Account Lockout

• افزایش غیرعادی Logon Failure

• ارتباط خطاها با Time Skew

• خطاهای Secure Channel

بازبودن TCP/UDP 88 فقط دسترس‌پذیری Port را نشان می‌دهد. در محیط حرفه‌ای باید یک Authentication Test کنترل‌شده نیز وجود داشته باشد.

حساب تست باید:

• دسترسی حداقلی داشته باشد.

• Password آن امن مدیریت شود.

• برای سرویس دیگری استفاده نشود.

• رفتار آن Audit شود.

7️⃣ NTP و Time Synchronization

Kerberos به زمان حساس است. اختلاف ساعت می‌تواند باعث شکست Authentication شود.

باید بررسی شود:

• PDC Emulator از منبع معتبر زمان می‌گیرد.

• سایر DCها سلسله‌مراتب Domain را دنبال می‌کنند.

• Time Offset از حد مجاز خارج نشده است.

• Windows Time Service فعال است.

• NTP Source ناخواسته تغییر نکرده است.

دستورهای تشخیصی:

"w32tm /query /status"

"w32tm /query /source"

"w32tm /monitor"

Zabbix باید Offset و Source را به‌صورت Metric قابل تحلیل نگهداری کند.

8️⃣ DCDIAG

"dcdiag" مجموعه‌ای از آزمون‌ها را برای ارزیابی DC اجرا می‌کند:

"dcdiag /q"

"dcdiag /test:dns"

اما اجرای کامل DCDIAG در Interval کوتاه می‌تواند غیرضروری و سنگین باشد.

روش بهتر:

• اجرای دوره‌ای در Interval منطقی

• ذخیره خروجی

• استخراج Testهای Failed

• ارسال تعداد Failureها به Zabbix

• نگهداری خروجی کامل برای Troubleshooting

هشدار باید نام Test شکست‌خورده و DC مربوط را مشخص کند، نه فقط پیام «DCDIAG Failed».

9️⃣ Event Logهای مهم

Logهای پیشنهادی:

• Directory Service

• DNS Server

• DFS Replication

• System

• Security

• Windows Time Service

• Kerberos و Netlogon Diagnostic Log در صورت نیاز

از جمع‌آوری تمام Eventها اجتناب کنید. Event ID، Provider، تکرار و Context باید در Filter لحاظ شوند.

نمونه دسته‌های مهم:

• Replication Failure

• Database Error

• USN یا Lingering Object

• DFSR Failure

• DNS Failure

• Time Synchronization Error

• Secure Channel Failure

• توقف سرویس‌های AD

🔟 Port و Functional Check

Portهای رایج AD شامل موارد زیر هستند:

• DNS: 53

• Kerberos: 88

• RPC Endpoint Mapper: 135

• LDAP: 389

• LDAPS: 636

• SMB: 445

• Global Catalog: 3268

• Global Catalog SSL: 3269

اما Port Check فقط لایه Transport را بررسی می‌کند. باید LDAP Query، DNS Query، Authentication و دسترسی SYSVOL نیز به‌صورت کنترل‌شده آزمایش شوند.

Dashboard پیشنهادی AD

یک Dashboard حرفه‌ای می‌تواند شامل این موارد باشد:

• وضعیت تمام DCها

• Replication Failure

• Largest Replication Delta

• DNS Response Time

• SYSVOL و NETLOGON

• Time Offset

• سرویس‌های حیاتی

• Disk و NTDS Volume

• Account Lockout Trend

• Authentication Failure Trend

• Critical Eventها

• FSMO Role Ownerها

• Certificate Expiration در صورت استفاده از LDAPS

ملاحظات امنیتی

🔐 Agent با TLS

🔐 عدم اجرای Agent با Domain Admin

🔐 حساب سرویس با Least Privilege

🔐 حفاظت از Credential و Secret Macro

🔐 محدودسازی Script و UserParameter

🔐 ثبت اجرای Remote Command

🔐 دسترسی Frontend فقط برای تیم مجاز

🔐 جداسازی Dashboard عملیاتی از اطلاعات حساس

🔐 عدم ارسال Username یا اطلاعات محرمانه در Telegram

🔐 Audit تغییرات Template و Trigger

Zabbix جایگزین ابزارهایی مانند SIEM، PingCastle یا Purple Knight نیست؛ اما می‌تواند خرابی عملیاتی و برخی علائم امنیتی مهم را سریع تشخیص دهد.

🎯 جمع‌بندی

مانیتورینگ Active Directory یعنی بررسی «قابلیت ارائه سرویس احراز هویت»، نه فقط روشن‌بودن Domain Controllerها.

برای داشتن AD قابل اعتماد باید سیستم‌عامل، Replication، DNS، SYSVOL، Kerberos و زمان را به‌صورت یک زنجیره وابسته مانیتور کنیم.

در قسمت بعد:

🔜 مانیتورینگ VMware؛ از وضعیت ESXi و Datastore تا CPU Ready، Ballooning، Snapshot و Alarmهای vCenter