در این مقاله میخوانید
- 1️⃣ سلامت سیستمعامل DC
- 2️⃣ سرویسهای Active Directory
- 3️⃣ Replication
- 4️⃣ DNS
- 5️⃣ SYSVOL و NETLOGON
- 6️⃣ Kerberos و Authentication
- 7️⃣ NTP
- 8️⃣ Security Events
- 9️⃣ سلامت سرویس از دید Client
- 1️⃣ سلامت Domain Controller
- 2️⃣ سرویسهای حیاتی
- 3️⃣ Replication؛ قلب سلامت AD
- 4️⃣ DNS Monitoring
- 5️⃣ SYSVOL و NETLOGON
- 6️⃣ Kerberos و Authentication
- 7️⃣ NTP و Time Synchronization
- 8️⃣ DCDIAG
- 9️⃣ Event Logهای مهم
- 🔟 Port و Functional Check
Active Directory فقط یک Database از کاربران نیست.
احراز هویت، Group Policy، DNS، Kerberos، دسترسی به File Server و بسیاری از سرویسهای سازمان به سلامت آن وابستهاند.
ممکن است تمام Domain Controllerها روشن و قابل Ping باشند، اما Replication متوقف شده، SYSVOL ناسالم یا زمان سیستمها ناهماهنگ باشد. در چنین شرایطی AD ظاهراً Up است، ولی عملکرد قابل اعتمادی ندارد.
مدل چندلایه مانیتورینگ AD
سلامت Active Directory باید در چند لایه بررسی شود:
1️⃣ سلامت سیستمعامل DC
2️⃣ سرویسهای Active Directory
3️⃣ Replication
4️⃣ DNS
5️⃣ SYSVOL و NETLOGON
6️⃣ Kerberos و Authentication
7️⃣ NTP
8️⃣ Security Events
9️⃣ سلامت سرویس از دید Client
1️⃣ سلامت Domain Controller
برای هر DC:
☑️ ICMP و Agent Availability
☑️ CPU، RAM و Disk
☑️ Disk Latency
☑️ Uptime و Reboot
☑️ Network Interface
☑️ Pending Restart
☑️ Event Log
☑️ Agent و Security Agent
☑️ فضای آزاد Volumeهای System و NTDS
☑️ زمان سیستم
پارتیشنهای میزبان "NTDS.dit"، Logهای AD و SYSVOL باید با حساسیت بیشتری مانیتور شوند.
2️⃣ سرویسهای حیاتی
حداقل سرویسهای زیر بررسی شوند:
• Active Directory Domain Services
• DNS Server
• Kerberos Key Distribution Center
• Netlogon
• DFS Replication
• Windows Time
• Intersite Messaging
• Remote Procedure Call
نام دقیق Serviceها براساس نسخه و Role بررسی شود.
صرفاً Running بودن Service کافی نیست؛ عملکرد واقعی آن نیز باید با Functional Check کنترل شود.
3️⃣ Replication؛ قلب سلامت AD
Metricهای مهم:
• Replication Failure Count
• Largest Replication Delta
• آخرین Replication موفق
• خطا برای هر Naming Context
• وضعیت Partnerها
• خطاهای مداوم RPC یا DNS
• Replication Queue و Backlog در سناریوهای مرتبط
ابزارهای تشخیصی:
"repadmin /replsummary"
"repadmin /showrepl"
"repadmin /queue"
اجرای مداوم و بسیار کوتاهمدت این دستورها از طریق Zabbix مناسب نیست. بهتر است یک Script کنترلشده در Interval منطقی اجرا، خروجی آن Parse و نتیجه عددی یا وضعیت خلاصه به Zabbix ارسال شود.
Triggerهای پیشنهادی:
• وجود Failure
• افزایش Largest Delta بیش از Baseline
• Replication نشدن DC در مدت مشخص
• تکرار خطا با Partner مشخص
4️⃣ DNS Monitoring
AD به DNS وابستگی بنیادی دارد. باید این موارد بررسی شوند:
☑️ سرویس DNS
☑️ Query داخلی
☑️ Resolution رکوردهای Domain
☑️ رکوردهای SRV
☑️ Forwarderها
☑️ Zone Load
☑️ Dynamic Update
☑️ Event Log مربوط به DNS
☑️ زمان پاسخگویی
☑️ Consistency رکوردها بین DCها
نمونه Functional Test:
• Resolve کردن نام Domain
• Resolve کردن نام هر DC
• Query رکوردهای LDAP و Kerberos
• Query از DNS Serverهای مختلف
بازبودن UDP/53 بهتنهایی سلامت DNS را ثابت نمیکند.
5️⃣ SYSVOL و NETLOGON
Shareهای زیر باید روی تمام DCها در دسترس باشند:
"SYSVOL"
"NETLOGON"
موارد مهم:
• وجود Share
• سلامت DFS Replication
• Eventهای DFSR
• تغییر غیرعادی State
• Backlog در Replication
• دسترسپذیری مسیر از دید Client
• هماهنگی GPOها
خرابی SYSVOL میتواند باعث عدم اعمال Group Policy یا ناسازگاری Scriptهای Logon شود.
6️⃣ Kerberos و Authentication
موارد قابل پایش:
• وضعیت KDC
• پاسخگویی Portهای Kerberos
• خطاهای Authentication
• Pre-authentication Failure
• Ticket Failure
• Account Lockout
• افزایش غیرعادی Logon Failure
• ارتباط خطاها با Time Skew
• خطاهای Secure Channel
بازبودن TCP/UDP 88 فقط دسترسپذیری Port را نشان میدهد. در محیط حرفهای باید یک Authentication Test کنترلشده نیز وجود داشته باشد.
حساب تست باید:
• دسترسی حداقلی داشته باشد.
• Password آن امن مدیریت شود.
• برای سرویس دیگری استفاده نشود.
• رفتار آن Audit شود.
7️⃣ NTP و Time Synchronization
Kerberos به زمان حساس است. اختلاف ساعت میتواند باعث شکست Authentication شود.
باید بررسی شود:
• PDC Emulator از منبع معتبر زمان میگیرد.
• سایر DCها سلسلهمراتب Domain را دنبال میکنند.
• Time Offset از حد مجاز خارج نشده است.
• Windows Time Service فعال است.
• NTP Source ناخواسته تغییر نکرده است.
دستورهای تشخیصی:
"w32tm /query /status"
"w32tm /query /source"
"w32tm /monitor"
Zabbix باید Offset و Source را بهصورت Metric قابل تحلیل نگهداری کند.
8️⃣ DCDIAG
"dcdiag" مجموعهای از آزمونها را برای ارزیابی DC اجرا میکند:
"dcdiag /q"
"dcdiag /test:dns"
اما اجرای کامل DCDIAG در Interval کوتاه میتواند غیرضروری و سنگین باشد.
روش بهتر:
• اجرای دورهای در Interval منطقی
• ذخیره خروجی
• استخراج Testهای Failed
• ارسال تعداد Failureها به Zabbix
• نگهداری خروجی کامل برای Troubleshooting
هشدار باید نام Test شکستخورده و DC مربوط را مشخص کند، نه فقط پیام «DCDIAG Failed».
9️⃣ Event Logهای مهم
Logهای پیشنهادی:
• Directory Service
• DNS Server
• DFS Replication
• System
• Security
• Windows Time Service
• Kerberos و Netlogon Diagnostic Log در صورت نیاز
از جمعآوری تمام Eventها اجتناب کنید. Event ID، Provider، تکرار و Context باید در Filter لحاظ شوند.
نمونه دستههای مهم:
• Replication Failure
• Database Error
• USN یا Lingering Object
• DFSR Failure
• DNS Failure
• Time Synchronization Error
• Secure Channel Failure
• توقف سرویسهای AD
🔟 Port و Functional Check
Portهای رایج AD شامل موارد زیر هستند:
• DNS: 53
• Kerberos: 88
• RPC Endpoint Mapper: 135
• LDAP: 389
• LDAPS: 636
• SMB: 445
• Global Catalog: 3268
• Global Catalog SSL: 3269
اما Port Check فقط لایه Transport را بررسی میکند. باید LDAP Query، DNS Query، Authentication و دسترسی SYSVOL نیز بهصورت کنترلشده آزمایش شوند.
Dashboard پیشنهادی AD
یک Dashboard حرفهای میتواند شامل این موارد باشد:
• وضعیت تمام DCها
• Replication Failure
• Largest Replication Delta
• DNS Response Time
• SYSVOL و NETLOGON
• Time Offset
• سرویسهای حیاتی
• Disk و NTDS Volume
• Account Lockout Trend
• Authentication Failure Trend
• Critical Eventها
• FSMO Role Ownerها
• Certificate Expiration در صورت استفاده از LDAPS
ملاحظات امنیتی
🔐 Agent با TLS
🔐 عدم اجرای Agent با Domain Admin
🔐 حساب سرویس با Least Privilege
🔐 حفاظت از Credential و Secret Macro
🔐 محدودسازی Script و UserParameter
🔐 ثبت اجرای Remote Command
🔐 دسترسی Frontend فقط برای تیم مجاز
🔐 جداسازی Dashboard عملیاتی از اطلاعات حساس
🔐 عدم ارسال Username یا اطلاعات محرمانه در Telegram
🔐 Audit تغییرات Template و Trigger
Zabbix جایگزین ابزارهایی مانند SIEM، PingCastle یا Purple Knight نیست؛ اما میتواند خرابی عملیاتی و برخی علائم امنیتی مهم را سریع تشخیص دهد.
🎯 جمعبندی
مانیتورینگ Active Directory یعنی بررسی «قابلیت ارائه سرویس احراز هویت»، نه فقط روشنبودن Domain Controllerها.
برای داشتن AD قابل اعتماد باید سیستمعامل، Replication، DNS، SYSVOL، Kerberos و زمان را بهصورت یک زنجیره وابسته مانیتور کنیم.
در قسمت بعد:
🔜 مانیتورینگ VMware؛ از وضعیت ESXi و Datastore تا CPU Ready، Ballooning، Snapshot و Alarmهای vCenter
